تیروئید در بارداری را جدی بگیرید

اختلالات مرتبط با تیروئید در بارداری یکی از مشکلات مهمی است که باید در این دوره به آن توجه داشته باشید. تیروئید غده‌ای کوچک و پروانه‌ای شکل است، که در جلوی گردن وجود دارد و هورمون‌های تیروئید را تولید می‌کند.

هورمون‌های تیروئید به گونه‌ای هستند که در چگونگی مصرف انرژی شما نقش دارند. به همین جهت در نحوه عملکرد هر عضو از بدن شما به‌عنوان مثال ضربان قلب تاثیرگذار است.

گاهی ممکن است این غده بیش از حد یا کمتر از حد نرمال هورمون تولید کند. اگر هورمون زیادی تولید شود، به‌عنوان تیروئید پرکار شناخته شده و منجر به تسریع عملکرد بدن می‌شود.

تیروئید کم کار بالعکس است، سرعت عملکرد بدن را کاهش می‌دهد. اگر دچار این مشکل هستید، باید جهت درمان به پزشک مراجعه کنید تا با انجام آزمایش منظم بتوانید این بیماری را در بارداری کنترل کنید. 

پزشک زنان علاوه بر مراقبت‌های طی بارداری، اعمال زیبایی از جمله درمان ترک های پوستی پس زایمان و لابیاپلاستی با لیزر را نیز انجام می‌دهد. در ادامه هر آن چیزی را که لازم است خانم‌های باردار در خصوص اختلالات تیروئید بدانند، آورده‌ایم.

چرا عملکرد غده تیروئید در بارداری مهم است؟

هورمون‌های تیروئید جهت رشد مغز و سیستم عصبی جنین نقش بسیار مهمی دارد. در سه ماه اول بارداری جنین به هورمون تیروئید نیاز دارد، که از طریق جفت تامین می‌شود. حدود ۱۲ هفتگی، تیروئید جنین عملکرد خود را آغاز می‌کند.

دو هورمونی به نام گنادوتروپین (hcg) و استروژن که در بارداری وجود دارد، باعث افزایش میزان هورمون تیروئید در خون خانم‌های باردار می‌شود. تیروئید در خانم‌های سالم طی بارداری کمی بزرگ می‌شود؛ اما، در هر صورت می‌بایست شرایط شما توسط پزشک مورد بررسی قرار گیرد.

تشخیص این عارضه در بارداری کمی مشکل است؛ چراکه، تیروئید در بارداری به‌طور معمول بالاتر از حد عادی است و سایر علائم بارداری، تشخیص اختلال تیروئید را قطعا سخت خواهد کرد. به‌طور کلی پزشک با بررسی آزمایشات، کم کاری یا پرکاری تیروئید را تشخیص خواهد داد.

چگونگی عملکرد غده تیروئید در بارداری

تیروئید در بارداری باید چند باشد؟

میزان نرمالی که برای این هورمون در نظر گرفته شده به شرح زیر است:

  • در سه ماه اول بارداری باید میزان نرمال آن بین ۰.۱ تا ۲.۵ باشد.
  • در سه ماه دوم بارداری می‌بایست بین ۰.۲ تا ۳.۰ باشد.
  • در سه ماه سوم بارداری باید بین ۰.۳ تا ۳.۰ باشد.

آشنایی با علائم اختلال تیروئید

اختلالات تیروئید در بارداری می‌تواند به دو صورت پرکاری تیروئید یا کم کاری تیروئید ایجاد شود که علائم هر یک از آنها را برای شما ذکر خواهیم کرد.

تیروئید پرکار:

  • افزایش ضربان قلب و ضربان‌های نامنظم
  • لرزش دستان
  • کاهش وزن یا عدم وزن طبیعی در بارداری

تیروئید کم کار:

  • خستگی شدید
  • مشکل داشتن در تمرکز کردن یا اختلال در حافظه
  • یبوست شدید
  • گرفتگی عضلات
  • عدم تحمل سرما
پرکای تیروئید
علت تیروئید در بارداری

علت تیروئید در بارداری چیست؟

علل بروز تیروئید کم کار و پرکار با یکدیگر متفاوت است که در ادامه هر یک از موارد را توضیح خواهیم داد:

پرکاری تیروئید در بارداری معمولا به‌دلیل بیماری «گریوز» ایجاد می‌شود، گریوز یک بیماری خود ایمنی است. با وجود این بیماری بدن شما آنتی بادی‌هایی تولید می‌کند که منجر به تولید بیش از حد هورمون تیروئید خواهد شد. در این مواقع است که غده تیروئید هورمون بیش از حدی تولید خواهد کرد.

کم کاری تیروئید در بارداری معمولا به‌دلیل بیماری «هاشیموتو» ایجاد می‌شود، هاشیموتو نیز یک اختلال خود ایمنی است. در این بیماری سیستم ایمنی بدن با تولید آنتی بادی به تیروئید حمله می‌کند و دچار آسیب‌دیدگی و التهاب می‌شود. در نهایت توانایی تولید هورمون‌های تیروئید کاهش خواهد یافت.

پرکاری تیروئید چه تاثیری بر مادر و جنین خواهد داشت؟

اگر پرکاری تیروئید در بارداری درمان نشود، می‌تواند اختلالاتی همچون موارد زیر را به‌همراه داشته باشد:

  • سقط جنین
  • تولد زودرس
  • وزن کم نوزاد هنگام تولد
  • مسمومیت بارداری
  • وخیم‌تر شدن علائم تیروئید
  • نارسایی احتقانی قلب
  • ضربان قلب سریع و به‌دنبال آن نارسایی قلب نوزاد
  • افزایش وزن کم
  • زودرنجی کودک

کم کاری تیروئید چه تاثیراتی بر مادر و جنین دارد؟

اگر کم کاری تیروئید در بارداری درمان نشود، می‌تواند مشکلاتی را ایجاد کند که به شرح زیر است:

  • مسمومیت بارداری
  • کم‌خونی
  • سقط جنین
  • وزن کم جنین هنگام تولید
  • مرده زایی
  • در مواقع نادر نارسایی احتقانی قلب

این علائم در اغلب مواقع در کم کاری تیروئید شدید رخ می‌دهد.

همچنین نکته دیگری که در این رابطه وجود دارد این است که هورمون‌های تیروئید می‌توانند بر رشد مغز و سیستم عصبی کودک تاثیرگذار باشند، به همین جهت اگر این اختلال در بارداری درمان نشود، می‌تواند منجر به ضریب هوشی پایین در کودکان شود و مشکلاتی را در رشد طبیعی او ایجاد کند.

تاثیرات کم کاری تیروئید

پزشک کم کاری و پرکاری تیروئید را در بارداری چگونه تشخیص می‌دهد

پرکاری تیروئید:

پزشک علائم بیماری را بررسی کرده و در صورت لزوم آزمایش خون را از بیماری در خواست می‌کند. با بررسی آنتی بادی خون متوجه خواهد شد که بیماری گریوز منجر به پرکاری تیروئید شده است.

کم کاری تیروئید:

در کم کاری تیروئید نیز به همین صورت است، ابتدا علائم بیماری مورد بررسی قرار می‌گیرد و متخصص زنان و زایمان در کرج با بررسی آزمایش خون و آنتی بادی، بیماری هاشیموتو و به‌دنبال آن کم کاری تیروئید در بارداری را مشاهده خواهد کرد.

پرکاری تیروئید در بارداری چگونه درمان می‌شود؟

اگر پرکاری تیروئید در بارداری به‎صورت خفیف باشد، معمولا نیازی به درمان ندارد. در پرکاری تیروئید شدید در بارداری، نیاز به تجویز داروهای ضد تیروئید از سوی پزشک است تا غده تیروئید هورمون کمتری تولید کند. در واقع این روش درمانی از ورود هورمون تیروئید به جریان خون کودک جلوگیری می‌کند.

کم کاری تیروئید در بارداری چگونه درمان می‌شود؟

جهت درمان کم کاری تیروئید در بارداری معمولا جایگزینی هورمون را برای بیمار در نظر می‌گیرند. معمولا داروی T4 برای بیمار تجویز می‌شود. این دارو در واقع هورمونی است که باید غده تیروئید در حالت عادی تولید کند.

داروی لووتیروکسین برای جنین خطری ندارد و تا زمانی که کودک نتواند هورمون تیروئید خود را تولید کند، مصرف این دارو بسیار مهم است. به این نکته توجه داشته باشید که خانم‌هایی که تیروئید کم کار خفیف دارند و بدون علائم هستند، معمولا نیازی به درمان ندارند.

درمان تیروئید در بارداری
کم کاری تیروئید در بارداری

رژیم غذایی کم کاری تیروئید در بارداری

جنین تا ۱۰ الی ۱۲ هفتگی، از نظر تولید هورمون تیروئید کاملا به مادر وابسته است، علاوه برای اینکه پزشک در این مواقع دارو برای بیماران تجویز می‌کند، مادران باردار باید به رژیم غذایی خود نیز توجه داشته باشند:

وعده‎های غذایی سالم و به‌موقع بخورید؛

غذاهای سالم خانگی را به جای غذاهای فراوری شده انتخاب کنید. جهت تنظیم متابولیسم بدن بسیار مهم است که به موقع غذا بخورید.

سبزیجات و غلات کامل مصرف کنید؛

سبزیجاتی برگ‌دار مانند اسفناج، شنبلیله و کاهو منبع خوبی از منیزیم هستند و برای تیروئید بسیار مفیدند. این موارد نام برده شده را باید در رژیم غذایی روزانه خود داشته باشید.

کم کاری تیروئید علائمی مانند یبوست را به‌همراه دارد که این وضعیت در بارداری تشدید می‌شود. اگر رژیم غذایی غنی از غلات کامل داشته باشید، به برطرف کردن این مشکل کمک خواهد کرد.

از مغزیجات و انواع توت‌ها استفاده کنید؛

به‌طور مثال بادام هندی، گردو و بادام منبعی خوبی از منیزیم و پروتئین هستند که به تقویت عملکرد غده تیروئید کمک می‌کند. همچنین انواع توت‌هایی مانند توت فرنگی سرشار از آنتی اکسیدان است و به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک می‌کند.

ویتامین D مصرف کنید؛

ضعیف شدن استخوان‌ها یکی از علائم کم کاری تیروئید است، به همین جهت می‌بایست به اندازه کافی ویتامین D مصرف کنید. غذاهای غنی از این ویتامین D و کلسیم می‌تواند به جلوگیری از ضعیف شدن استخوان‌ها کمک کند.

از مواد غذایی مضر برای تیروئید کم کار خودداری کنید.

برخی مواد غذایی مانند کلم بروکلی می‌تواند عملکرد تیروئید را تحت تاثیر قرار دهد. در صورتی که دچار کمبود نیز ید هستید باید از مصرف سویا خودداری کنید.

تیروئید در بارداری
رژیم غذایی مناسب برای تیروئید در بارداری

رژیم غذایی مناسب برای پرکاری تیروئید در بارداری

سطح هورمون می‌بایست به‌طور منظم توسط پزشک کنترل شود. در ادامه چند نکته در رابطه با رژیم غذایی برای شما ذکر خواهیم کرد.

بیشتر سبزیجات چلیپایی مصرف کنید؛

به سبزیجاتی مثل کلم بروکلی، گل کلم و کلم قمری که شکل ظاهری آنها مانند چلیپا یا صلیب است، سبزیجات چلیپایی می‌گویند. مصرف سبزیجاتی مانند کلم بروکلی و گل کلم می‌تواند به کاهش تولید هورمون‌های تیروئید در بدن کمک کند.

به مصرف روی توجه داشته باشید؛

تیروئید پرکار می‌تواند روی را در بدن شما از بین ببرد. این روند تقسیم سلول، رشد و تجزیه کربوهیدرات‌ها را مختل می‌کند. غذاهای غنی از پروتئین منبع خوبی از روی هستند.

غذاهای غنی از ید را مصرف نکنید؛

ید منجر به افزایش غدد تیروئید می‌شود و باید با احتیاط مصرف کنید.

گوشت بدون چربی مصرف کنید.

گوشت قرمز کمتر مصرف کرده و سعی کنید بیشتر گوشت بدون چربی بخورید.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *