آیا ترکهای پوستی یا استرچ مارک‌ها تنها در شکم ایجاد میشود؟
در ماه‌های ابتدایی بارداری ترکی ایجاد نمی‌شود، با گذشت زمان و پیشرفت در بارداری ترک‌هایی روی پوست شکم نمایان خواهد شد. گاهی در برخی از خانم‌ها در قسمت بالایی ران و سینه نیز ترک‌هایی به‌وجود می‌آید. معمولا این کشش پوستی گاه با خارش همراه است که نشان از نازک شدن پوست دارد.
نمی‌توان گفت که همه افراد دچار چنین تغییراتی میشوند؛ گاهی در برخی هیچ ترک پوستی حتی در شکم ایجاد نمی‌شود.
آیا ترکهای پوستی پس از زایمان خودبه‌خود برطرف میشود؟
پس از تولد نوزاد ممکن است کمی بهتر شود، اما در اغلب مواقع هیچ بهبودی یا از بین رفتنی در پوست ایجاد نمی‌شود و به‌طور کامل برطرف نخواهد شد. درمانهای مختلفی برای برطرف کردن چنین مشکلی وجود دارد.
نکته مهم: به این نکته توجه داشته باشید که استرچ مارک‌ها پس از زایمان هیچ عارضه‌ای را برای افراد ایجاد نمی‌کند و درمانهای آن صرفاً به‌دلیل مسائل زیبایی در نظر گرفته شده است.
جلوگیری از ترک پوستی در بارداری
ترکهای شکمی قرمز و سفید
اگر به شکم خانم باردار توجه کرده باشید، متوجه آن شده‌اید که ابتدا زمانی که استرچ مارک‌ها در پوست ایجاد میشوند، به‌رنگ قرمز یا صورتی هستند. با گذشت زمان و پس از زایمان، این رنگ به سفید تغییر میکند.
با تغییر رنگ می‌توان متوجه شد که چه مدت زمانی از ایجاد ترک پوستی گذشته است. اگر ترکها به‌رنگ سفید باشند، یعنی زمان زیادی از ایجاد آن گذشته است.
- ترکهای قرمز: راحت‌تر درمان میشوند؛ چراکه رگ‌های خونی در آن قسمت وجود دارد و منجر به پاسخ مثبت به درمان و ترمیم پوست میشود.
- ترکهای سفید: درمان آنها سخت‌تر و طولانی‌تر است؛ چراکه تولید کلاژن در این قسمت دشوارتر است.
در نهایت اگر از ظاهر پوست خود ناراضی هستید، بهتر است زودتر برای درمان اقدام کنید تا به نتیجه دلخواه خود دست پیدا کنید.
علت ایجاد استرچ مارک چیست؟
کشیدگی پوست، علت اصلی ایجاد این تغییرات است و تنها خانم‌های باردار نیستند که درگیر آن میشوند. به‌طور مثال، ممکن است در دوران بلوغ و زمان رشد سریع، پوست کشیده شده و دچار ترک شود.
البته این تغییرات بسته به نوع پوست هر فرد و سابقه خانوادگی متفاوت است و ممکن است در برخی افراد اصلاً ایجاد نشود.
افزایش وزن در بارداری
همانطور که می‌دانید همه خانم‌ها در بارداری دچار اضافه وزن میشوند، اما در صورتی که این افزایش وزن بیش از حد نرمال باشد، منجر به کشیدگی شدید پوست خواهد شد. اغلب خانم‌ها بین ۱۰ تا ۱۲.۵ کیلوگرم اضافه وزن پیدا میکنند.
پیشنهاد میشود تحت نظر متخصص، یک رژیم غذایی سالم و متعادل داشته باشید تا دچار اضافه وزن بیش از حد نشوید و عارضه‌های طی بارداری و پس از آن کاهش یابد.
آیا راهی برای جلوگیری از ترکهای پوستی در بارداری وجود دارد؟
برخی از فروشنده‌ها ادعا میکنند که استفاده از کرمهای مخصوص می‌تواند راهی برای درمان ترکهای پوستی پس از زایمان باشد، اما در اغلب مواقع درمان قطعی پس از زایمان مشاهده نشده است.
اما نکته مهم این است که اگر طی بارداری از کرمهای مخصوص (تحت نظر پزشک) و روغنهای طبیعی استفاده شود، تا حد زیادی از ایجاد ترکهای پوستی جلوگیری میشود. همچنین تغذیه سالم تحت نظر پزشک می‌تواند در این زمینه تاثیرگذار باشد.
چه درمان‌هایی جهت رفع استرچ ترک های شکم در نظر گرفته شده است؟
درمانهای متعددی برای رفع این عارضه پوستی پس از بارداری در نظر گرفته شده است که هر روش تا حدی تاثیرگذار است:
- لایه‌برداری:
یکی از ساده‌ترین راهکارهاست که با برداشتن پوست مرده از سطح پوست انجام میشود. این روش اگر در کنار دیگر روشهای درمانی باشد، تاثیر بیشتری خواهد داشت.
- کرمهای موضعی:
روشهای مقرون به صرفه‌ای هستند. اگر به‌طور مرتب استفاده شوند، ترکها کمی برطرف میشوند اما کاملاً از بین نمی‌روند.
توصیه میشود قبل از استفاده از هرگونه کرم موضعی، با پزشک متخصص زنان و زایمان مشورت کنید تا از بروز واکنش‌های آلرژیک جلوگیری شود. - میکرودرم ابریژن:
یک روش بدون درد جهت کاهش ترک پوستی پس از زایمان است.
در این روش آخرین لایه پوستی یعنی اپیدرم مورد هدف قرار می‌گیرد و با تحریک و لایه‌برداری پوست، منجر به تولید کلاژن و الاستین میشود. در میکرودرم ابریژن کریستال‌های کوچک لایه‌بردار بر سطح پوست پاشیده میشود و با استفاده از آن ابزار مخصوص، لایه‌های مرده از سطح پوست برداشته میشود.
جهت مشاهده تاثیر آن باید دوره درمان تکمیل شود. پس از اتمام هر جلسه ممکن است در پوست خود احساس سفتی و خشکی کنید، اما پس از ۲۴ ساعت پوست شما بهبود می‌یابد. با وجود این که از این روش به‌عنوان راهکاری موثر یاد میکنند، اما به‌طور کامل ترکهای پوستی پس از زایمان را برطرف نخواهد کرد.
میکرونیدلینگ
در این روش لایه میانی پوستی یعنی درم که علائم کششی پوست را ایجاد میکند، مورد هدف قرار می‌گیرد. سوزن‌های بسیار ریزی به قسمت مورد نظر وارد میشوند تا منجر به تولید کلاژن شده و در نهایت ظاهر پوست بهبود یابد.
در این روش نیز تکمیل دوره درمان برای مشاهده نتایج ضروری است. بر اساس شواهد، افرادی که پوست تیره‌تری دارند، نتایج بهتری را پس از این درمان شاهد بوده‌اند.
لیزر درمانی
لیزر درمانی یکی از متداول‌ترین روش‌ها برای رفع علائم ترک پوستی پس از زایمان است. در این روش، لیزر به پوست نفوذ کرده و باعث ترمیم بافت آسیب‌دیده میشود. در واقع تولید ملانین در قسمت مورد نظر تحریک شده و سلول‌های رنگدانه پوست فعال میشوند.
این امر سبب میشود که رنگ ترکهای پوستی با رنگ طبیعی پوست شما یکسان شده و تا حد زیادی مشکل برطرف گردد.
تیکسل (Tixel)
تیکسل یکی از جدیدترین فناوری‌های غیرلیزری است که منجر به تولید کلاژن و الاستین شده و جهت رفع استرچ مارک‌ها و دیگر مشکلات پوستی به کار می‌رود. در قسمت انتهایی این ابزار، تیتانیوم به‌صورت میخ‌های بسیار کوچک قرار گرفته که گرما را به پوست منتقل میکند.
این تکنیک با ایجاد حرارت، پوست را به‌صورت عمقی ترمیم میکند. روش تیکسل نسبت به سایر روش‌ها غیرتهاجمی‌تر است و در زمان کوتاه‌تر با تاثیرگذاری بیشتری انجام می‌گیرد.
تفاوت لیزر با تیکسل در چیست؟
در لیزر از گرمای ملایم، رادیوفرکانس و اولتراسوند برای افزایش انرژی استفاده میشود، اما در تیکسل از گرمای طبیعی استفاده شده و نیازی به انرژی‌های نوری نیست. به همین دلیل تیکسل برای چشم ضرری ندارد، عارضه‌های بسیار کمتری دارد و دوره نقاهت آن کوتاه‌تر است.
فواید درمان استرچ مارک با استفاده از تیکسل:
- درمانی غیرتهاجمی
- احساس درد بسیار کم نسبت به سایر روش‌ها
- مشاهده بهبودی سریع
- درمانی ایمن و با اثربخشی بالا
- ترمیم بافت آسیب‌دیده از طریق وارد کردن انرژی حرارتی
نکاتی که بیماران باید پس از درمان بدانند
جهت تسریع روند بهبودی و جلوگیری از ایجاد هرگونه عارضه، رعایت مراقبت‌های پس از درمان (بهخصوص در روش تیکسل) ضروری است:
- پس از درمان با تیکسل، از استفاده از کرمهای مرطوبکننده (مگر با تجویز پزشک) خودداری کنید.
- در صورت درمان پوست صورت، حداقل تا ۴۸ ساعت آرایش نکنید.
- پوست را بلافاصله پس از درمان تمیز نکنید.
- قرمزی موقت در ناحیه درمان شده طبیعی است.
- احتمال احساس گرما، سوختگی خفیف، سفتی یا خشکی پوست وجود دارد که توسط پزشک با کرمهای نرم‌کننده مدیریت میشود.
- حداقل تا ۴ هفته از قرار گرفتن در معرض مستقیم نور خورشید خودداری کنید یا از ضدآفتاب‌های با SPF بالا (حداقل ۵۰) استفاده نمایید.
- از برخورد آب داغ یا هرگونه مواد محرک با ناحیه درمان شده اجتناب کنید.
همچنین بیمار باید به‌مدت یک هفته پس از درمان از موارد زیر خودداری کند:
- انجام هر نوع ورزش بهخصوص شنا یا فعالیت‌هایی که منجر به عرق‌ریزی شدید میشود.
- قرار گرفتن در محیط‌های گرم مانند سونا و دوش آب داغ.
برخی از مواردی که می‌توانند بر روند بهبودی تأثیر منفی بگذارند عبارتند از:
- استفاده از آب داغ و موارد مشابه
- قرار گرفتن در مجاورت مواد شیمیایی (مانند تماس پوست با مواد شوینده)
- قرار گرفتن در معرض گرد و غبار و آلودگی‌های محیطی
- عدم اطلاع پزشک از انجام سایر خدمات درمانی جهت رفع مشکلات پوستی
عارضه‌های احتمالی و نادر در رابطه با روش درمانی تیکسل
این نوع درمان همچون تمام دستگاه‌های فرکشنال، خطرات و ایجاد عارضه‌های احتمالی با احتمال بسیار پایین برای بیماران دارد که به شرح زیر است:
- ورم موقتی که بیش از چند ساعت وجود داشته باشد و بدون درمان بهبود نیابد.
- قرمزی پوست که بیش از دو هفته باقی بماند.
- درد یا سوزشی که بیش از چند ساعت ادامه یابد یا شدت آن غیرقابل تحمل باشد.
- ایجاد زخم بزرگ یا دلمه‌ای که بیش از ۱۵ روز روی پوست باقی بماند.
- پوسته شدن سطح پوست که بیش از دو هفته طول بکشد.
- هایپرپیگمنتاسیون (تغییر رنگ پوست)
- حساسیت به نور خورشید
- سوختگی موضعی و ایجاد اسکار
- تب‌خال و عفونت باکتریایی موضعی
نکته: در صورتی که هر یک از موارد نادر فوق را در خود مشاهده کردید، حتماً با پزشک خود در میان بگذارید تا پیگیری‌های لازم انجام شود.
چه افرادی نمی‌توانند از روش درمانی تیکسل بهره گیرند؟
قبل از شروع درمان، پزشک می‌بایست بررسی‌های لازم را انجام دهد. افرادی که کاندید مناسبی برای تیکسل نیستند عبارتند از:
- افرادی که ۴ هفته قبل از درمان بدن خود را برنزه کرده‌اند یا قصد دارند تا ۴ هفته بعد از درمان برنزه کنند (قرارگیری معمولی زیر آفتاب با ضدآفتاب منعی ندارد).
- بیماران مبتلا به سرطان پوست فعال، نواحی بدخیم، زخم‌ها یا خال‌های پیش‌سرطانی در ناحیه مورد نظر.
- خانم‌های باردار، شیرده یا افرادی که در حال برنامه‌ریزی برای بارداری هستند.
- افرادی که دچار نقص سیستم ایمنی هستند.
- افرادی با اختلال در کلاژن، سابقه تشکیل کلوئید یا ترمیم غیرطبیعی زخم.
- کسانی که طی ۳ ماه گذشته درمانهای تهاجمی پوست داشته‌اند یا هنوز پوستشان از درمان قبلی بهبود نیافته است.
- مصرف داروهای موضعی، گیاهی یا مکمل‌هایی که باعث نازک شدن یا ترمیم ناقص پوست میشوند (در ۳ ماه اخیر).
- بیمارانی که طی سه ماه اخیر داروی ایزوترتینوئین (راکوتان) مصرف کرده‌اند.
- افرادی با سابقه اختلال انعقاد خون یا مصرف داروهای ضد انعقادی.
- وجود تتو یا آرایش دائمی در ناحیه مورد نظر.
- وجود سوختگی، تاول، خراشیدگی یا پوست بسیار حساس در ناحیه درمان.
- انجام لیفت با نخ در ناحیه مورد نظر طی یک ماه گذشته.
ناحیه‌هایی از بدن که نباید تحت درمان با تیکسل قرار گیرند
در صورت وجود موارد زیر در ناحیه مورد نظر، از انجام تیکسل خودداری میشود:
- هایپرپیگمنتاسیون شدید
- هایپرتروفی زخم
- موی شپش زده
- زخم‌ها و جای زخمهای باز
- قسمت‌های عفونی، چرکی یا پوست ملتهب
- خونریزی یا ریسک خونریزی
- راش پوستی، پسوریازیس و اگزما
- پوست بیش از حد خشک یا نازک
آمادگی‌های لازم قبل از شروع درمان
توصیه میشود قبل از شروع هر جلسه درمانی، بیمار توسط پزشک معاینه شود. نکات مهم عبارتند از:
- جلوگیری از برنزه کردن: تا ۴ هفته قبل از درمان برنزه نکنید و حتماً از ضدآفتاب با SPF بالا استفاده کنید.
- پیشگیری از تب‌خال: افرادی با سابقه تب‌خال، بنا به صلاحدید پزشک باید داروهای پیشگیرانه مصرف کنند.
مراحل آماده‌سازی در کلینیک:
- انجام ارزیابی‌های نهایی برای اطمینان از نبود منع‌های درمانی.
- تمیز کردن کامل پوست:
- شستشوی نقاط مورد نظر با صابون و آب مقطر (پاک کردن کامل آرایش در صورت درمان صورت).
- استفاده از دستمال‌های بدون الیاف برای خشک کردن.
- ضدعفونی کردن پوست با لوسیون مخصوص و خشک کردن مجدد.
فاصله جلسات درمانی
برای دستیابی به بهترین نتیجه، این درمان باید در چندین جلسه انجام شود. فاصله استاندارد بین جلسات ۴ هفته است. در صورتی که پوست فرد نازک باشد، این فاصله بنا به تصمیم پزشک برای ترمیم بهتر پوست، افزایش می‌یابد.
