افسردگی بعد از زایمان را نادیده نگیرید

خانمها پس از اینکه زایمان میکنند، چه از نظر جسمانی و چه از نظر روحی دچار تغییر میشوند. افسردگی پس از زایمان یکی از تغییرات احتمالی است که در مادران رخ میدهد.
حدود 15 درصد از خانمها پس از زایمان دچار افسردگی پس از زایمان میشوند. این حالت میتواند منجر به تغییرات شدید در خلق و خو، خستگی و احساس ناامیدی در مادر شود و مراقبت از کودک را سخت کند.
به این نکته توجه داشته باشید که نباید افسردگی پس از زایمان را نادیده بگیرید؛ چراکه، یک اختلال جدی است. خوشبختانه با راهکارهای درمانی مختلف، قابل درمان است. در این باره حتما با پزشک متخصص زنان مشورت داشته باشید.
متخصص زنان اقدامات درمانی و زیبایی زنان را از جمله تزریق چربی به واژن، درمان ترک های شکم پس از زایمان، لابیاپلاستی با لیزر و… را به صورت تخصصی انجام میدهد.
نکات مهم که باید در خصوص افسردگی پس از زایمان بدانید
- دوران نفاس، دوره استرسزایی است و ریسک بالایی جهت ابتلا به بیماریهای روانی در آن وجود دارد.
- بیش از 15 درصد از خانمها تا 6 ماه پس از بارداری، دچار اختلال افسردگی پس از زایمان میشوند.
- احتمال ایجاد افسردگی در خانمهایی بیشتر است که دچار عارضه زایمانی مانند مسمومیت بارداری، محدودیت رشد جنین، زایمان زودرس و مردهزایی میشوند.
- غمگینی مادران طی دوران محدودی از واکنشهای احساسی است که توسط نیمی از خانمها در هفته اول پس از زایمان تجربه میشود و تا 10 روز به حالت اولیه باز میگردند.
- سابقه خانوادگی یا شخصی افسردگی، احتمال ایجاد افسردگی پس از زایمان را افزایش میدهد.
- برای افرادی که دچار افسردگی خفیف تا متوسط هستند، مشاوره و رفتار درمانی اغلب کفایت میکند و در موارد شدیدتر نیاز به دارو درمانی است.

افسردگی پس از زایمان چه علائمی دارد؟
اگرچه تغییرات خلقی یا احساس خستگی پس از بچهدار شدن طبیعی است؛ اما افسردگی پس از زایمان علائمی بدتر از این شرایط را دارد. علائم ناشی از افسردگی معمولا شدید است و میتواند در عملکرد شما اختلال ایجاد کند. علائم افسردگی پس از زایمان در افراد مختلف، متفاوت است و حتی روزبهروز تغییر میکند. اگر دچار افسردگی پس از زایمان هستید، به احتمال زیاد چندین مورد از این علائم را تجربه خواهید کرد:
- غمگین هستید، بسیار گریه میکنید و علت آن را نمیدانید.
- در حالی که خسته هستید، نمیتوانید بخوابید.
- مدت زمان طولانی میخوابید.
- نمیتوانید از غذا خوردن دست بکشید یا اشتهایی برای غذا خوردن ندارید.
- دچار درد و بیماریهای بیدلیل شدهاید.
- علت اضطراب یا عصبانیت خود را نمیدانید.
- حالت و رفتارهای شما بهصورت ناگهانی تغییر میکند.
- رفتار شما ناگهان از کنترل خارج میشود.
- برای به خاطر سپردن هر موردی دچار مشکل میشوید.
- نمیتوانید تمرکز کنید یا تصمیمات سادهای بگیرید.
- علاقهای به چیزهایی که در گذشته از آن لذت میبردید، ندارید.
- از کودک خود دوری میکنید و از اینکه بهدلیل به دنیا آمدن فرزند خود خوشحال نیستید، تعجب میکنید.
- هر مسئلهای کاملا برای شما ناامیدکننده است.
- شما نسبت به رفتار خود احساس گناه میکنید.
- نمیتوانید با کسی درد و دل کنید یا در جمع باشید؛ چراکه، میترسید فکر کنند که شما مادر بدی هستید یا کودکتان را از شما بگیرند.
- میخواهید از دست همه فرار کنید.
- از اینکه دوستان و خانواده شما متوجه شوند که شما دچار تغییرات رفتاری شدهاید، نگران هستید.

اگر دچار افسردگی پس از زایمان شوید، طی چند هفته پس از زایمان شروع میشود و گاهی اوقات تا چند ماه ادامه خواهد داشت. علائم نیز ممکن است پس از یک یا دو روز کاهش پیدا کند و سپس دوباره باز گردد.
اگر درمان به موقع صورت نگیرد، ممکن است علائم بدتر شود. به همین جهت توصیه میشود در صورت بروز چنین علائمی، درمان به موقع صورت گیرد.
درمان افسردگی پس از زایمان
اگر این علائمی را که برای شما ذکر کردیم داشته باشید، باید در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید تا درمان برای شما شروع شود.
دو درمان اصلی برای افسردگی پس از زایمان وجود دارد، که میتواند شامل داو درمانی و روان درمانی باشد. هر یک از این موارد میتواند به تنهایی موثر واقع شود. جهت مراجعه به روانپزشک با متخصص زنان و زایمان در کرج مشورت کنید.
درمان دارویی
داروهای ضد افسردگی تاثیر مستقیمی روی مغز دارند، در واقع مواد شیمیایی موجود در داروها میتواند در تغییرات خلقوخو موثر واقع شود؛ اما باید به این نکته توجه داشته باشید که بلافاصله پس از شروع درمان تاثیر آن را متوجه نخواهید شد. باید چندین هفته از مصرف دارو بگذرد تا متوجه تغییرات و درمان خود شوید.
همچنین برخی از این داروها میتواند عوارضی را برای شما به همراه داشته باشد، این موارد میتواند شامل خستگی، کاهش میل جنسی و سرگیجه باشد. اگر عوارض جانبی ناشی از مصرف داروها به گونهای است که موجب بدتر شدن شرایط شما شده، حتما به پزشک اطلاع دهید.
در صورتی که سطح استروژن کم باشد، پزشک ممکن است هورمون درمانی را به شما توصیه کند.
روان درمانی
روانپزشکان، روانشناسان و سایر متخصصان میتوانند با مشاوره دادن به شما منجر به پیشرفت سیر بهبودی شما شوند. در واقع آنها به شما کمک میکنند تا افکار منفی را از خود دور کنید و راهکارهایی جهت مقابله با این افکار به شما خواهند داد.
خود مراقبتی
تمرین خود مراقبتی به این منظور است که کمی به خود آسان بگیرید. نباید سعی کنید که مسئولیتهای زیادی را به عهده بگیرید. دیگران ممکن است ندانند که شما دقیقا به چه چیزی نیاز دارید؛ بنابراین از هیچ چیز خجالت نکشید و با آنها در میان بگذارید.
- خود را میان جمع دور نکنید و با اطرافیان خود صحبت کنید.
- مصرف الکل یک عامل افسردگی است، باید از این موارد ممنوع خودداری کنید.
- رژیم غذایی متعادل برای خود داشته باشید و روزانه ورزش کنید، حتی اگر پیادهروی ساده در نزدیک خانه باشد.
در صورتی که درمان صورت گیرد و خانمها به نکات خودمراقبتی توجه کنند، حدودا پس از 6 ماه احساس بهتری خواهند داشت.

چه عواملی منجر به افسردگی پس از زایمان میشود؟
علت دقیق آن مشخص نیست؛ اما عواملی وجود دارد که میتواند در ایجاد چنین عارضهای نقش بسیار مهمی داشته باشد.
عوامل جسمی
یکی از تغییرات جسمی پس از زایمان مرتبط با هورمونهاست. زمانی که باردارید، سطح استروژن و پروژسترون بیش از حد معمول است. چند ساعت پس از زایمان سطح هورمون به حالت قبلی خود کاهش پیدا میکند، این تغییرات ناگهانی منجر به افسردگی میشود. برخی از عوامل فیزیکی دیگر شامل هر یک از این موارد زیر است:
- سطح پایین هورمون تیروئید
- کم خوابی
- رژیم غذایی نامناسب
- برخی از بیماریهای زمینهای
- سابقه مصرف مواد مخدر و الکل
عوامل احساسی
اگر در گذشته اختلالات روانی داشتهاید یا سابقه آن در خانواده شما وجود داشته است، احتمال اینکه پس از زایمان دچار افسردگی شوید، وجود دارد. عوامل استرسزا عاطفی ممکن است شامل هر یک از موارد زیر باشد:
- طلاق یا مرگ عزیز
- ایجاد مشکل یا بیماری برای شما یا فرزندتان
- انزوای اجتماعی
- مشکل مالی
نحوه مقابله با افسردگی پس از زایمان
اگر این مشکل در خانمها ادامه داشته باشد، قطعا درمان باید توسط پزشک انجام گیرد. علاوه بر راهکارهای درمانی که پزشک برای خانم در نظر میگیرد، چند نکته برای مقابله با افسردگی پس از زایمان وجود دارد که این موارد به شرح زیر است:
ارتباط برقرار کنید؛
معمولا زمانی که دچار افسردگی میشوید از اینکه احساسات یا حرفهای خود را به دیگران بزنید، خودداری میکنید. این رفتار اشتباه را کنار بگذارید و با فردی که به او اعتماد دارید، صحبت کنید. تکرار این تمرین به شما کمک میکند تا متوجه شوید، تنها نیستید و دیگران تمایل به گوش دادن حرفهای شما دارند.
از انزوا خودداری کنید؛
اگر احساسات خود را همیشه برای خود نگه دارید و از قرار گرفتن در میان جمع خودداری کنید، منجر به افسردگی میشود. لازم نیست که فورا تنهایی خود را به یک زندگی اجتماعی پر رفتوآمد تبدیل کنید، همین که با نزدیکان خود که احساس راحتی دارید، رابطه خود را حفظ کنید، کافی است.
اگر در گذشته فعالیتهای گروهی را انجام میدادید که از آن لذت میبردید، بهتر است مجددا چنین فعالیتهایی را انجام دهید. قرار گرفتن در میان گروه منجر به کاهش استرس میشود.
فعالیتهای خسته کننده را رها کنید؛
اگر در حال فعالیتی هستید که شما را خسته میکند، بهتر است دیگر ادامه ندهید. انرژی خود را صرف تامین نیازهای اساسی و کودکتان کنید. حتی میتوانید برای انجام کارهای روزانه خود از دیگران کمک بگیرید.
استراحت کنید.
از نظر جسمی و روحی نیاز به یک خواب راحت دارید. اگر کودکتان مانع راحت خوابیدن شما میشود، از دوست یا خانواده خود بخواهید از او مراقبت کند تا شما راحت بخوابید. مدیتیشن و ماساژ به کاهش تنش و بهتر خوابیدن کمک خواهد کرد.

آیا راهی برای پیشگیری افسردگی پس از زایمان وجود دارد؟
راهکاری مطلق برای پیشگیری از افسردگی پس از زایمان وجود ندارد. بهطور کلی راهکارهای مختلفی که میتواند در کاهش خطر ابتلا به این عارضه پس از زایمان کمک کند به شرح زیر است:
- قبل از زایمان با پزشک در این باره مشورت داشته باشید و به توصیههای او عمل کنید.
- سعی نکنید که فقط خودتان به تنهایی از کودک خود مراقبت کنید، گاهی فرزندتان را به خانواده خود بسپارید و استراحت کنید.
- رژیم غذایی سالم را انتخاب کرده و روزانه کمی ورزش کنید.
- فعالیتهایی که از آن لذت میبردید را کنار نگذارید و سعی کنید به اندازه کافی بخوابید.
- ارتباط خود را با دوستان و خانواده کمتر نکنید.





دیدگاه خود را ثبت کنید
تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟در گفتگو ها شرکت کنید.