آشنایی با تنبلی تخمدان یا تخمدان پلی کیستیک

سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) نوعی اختلال در سیستم غدد درون ریز است که امکان دارد خانم‌ها را در سال‌های اولیه باروری تحت تاثیر قرار دهد. در این عارضه کیست یا کیسه‌های کوچک پر از مایع روی تخمدان ایجاد می‌شود.

علائم شایعی که در این بیماری وجود دارد، شامل تغییر در چرخه قاعدگی و رشد بیش از حد مو است. در صورتی که این بیماری درمان نشود، می‌تواند منجر به ناباروری و سایر عوارض شود.

علت دقیق ایجاد چنین مشکلی همچنان مشخص نیست. از آنجایی که این بیماری در خانم‌ها بسیار رایج است، در ادامه می‌خواهیم اطلاعات بیشتری را در این زمینه در اختیار شما قرار دهیم.

حقایقی در خصوص تخمدان پلی کیستیک

PCOS، یکی از شایع‌ترین اختلالات غدد درون‌ریز هورمونی است که 8 تا 20 درصد از خانم‌ها را مبتلا می‌کند و متاسفانه بسیاری از این موارد تشخیص داده نمی‌شود.

سندرم تخمدان پلی کیستیک با پیشرفت اختلالاتی همچون مقاومت به انسولین‌، دیابت نوع 2، کلسترول، فشارخون بالا و بیماری‌های قلبی در ارتباط است.

بیش از نیمی از خانم‌هایی که مبتلا به تخمدان پلی کیستیک هستند، قبل از 40 سالگی به دیابت نوع 2 مبتلا می‌شوند. حدود 70 درصد از مسائل باروری و تخمک گذاری مربوط به تخمدان پلی کیستیک است.

آشنایی با سندرم تخمدان پلی کیستیک

اکثر خانم‌هایی که به تخمدان پلی کیستیک مبتلا هستند، تعدادی کیست کوچک یا کیسه‌های پر از مایع در تخمدان خود دارند. وجود این کیست‌ها به تنهایی آسیبی وارد نمی‌کند؛ اما می‌تواند منجر به عدم تعادل در سطح هورمون‌ها شود.

این بیماری علائمی همچون ناهنجاری‌هایی در دوره قاعدگی‌، افزایش سطح آندروژن، رشد بیش از حد مو، چاقی و آکنه را به همراه دارد. نکته دیگری که در خصوص آن وجود دارد، این است که سندرم تخمدان پلی کیستیک از شایع‌ترین علت ناباروری است؛ چراکه از تخمک‌گذاری جلوگیری خواهد کرد.

خانم‌هایی که با وجود تخمدان پلی کیستیک باردار می‌شوند، احتمال سقط جنین، دیابت در بارداری، فشارخون بالا در بارداری، مسمومیت بارداری و زایمان زودرس مواجه خواهند شد.

علل ایجاد تخمدان پلی کیستیک

در حال حاضر هیچ علت مشخصی جهت ایجاد تخمدان پلی کیستیک وجود ندارد. ممکن است این بیماری با انسولین اضافی در بدن، التهاب و ژنتیک در ارتباط باشد.

عوامل خطرساز در ایجاد تخمدان پلی کیستیک

عامل ژنتیکی، یکی از مواردی است که می‌تواند شانس ابتلا به تخمدان پلی کیستیک را افزایش دهد. در واقع افرادی که مادر یا خواهرشان دچار این عارضه باشند، شانس ابتلا به این سندرم در آن فرد نیز افزایش خواهد یافت.

قند، یکی از منابع اصلی تامین انرژی در بدن است و با انسولینی که از لوزالمعده ترشح شده تنظیم می‌شود. بدن فردی که به انسولین مقاومت داشته باشد، قادر به استفاده از انسولین نخواهد بود، این امر موجب می‌شود که پانکراس بیش از حد انسولین ترشح کند تا نیاز به گلوکز بدن تامین شود.

از آنجایی که انسولین اضافی بر تولید آندروژن تاثیر می‌گذارد بر توانایی تخمک‌گذاری خانم‌ها نیز تاثیرگذار خواهد بود. تحقیقاتی که در این مورد انجام شده، نشان می‌دهد که افراد مبتلا به تخمدان پلی کیستیک دچار التهاب با درجه پایین هستند که تخمدان‌های پلی کیستیک را جهت تولیدن آندروژن تحریک می‌کند.

خطراتی را که می‌تواند به همراه داشته باشد:

چندین خطر مرتبط با این بیماری برای خانم‌ها وجود دارد که به شرح زیر است:

• دیابت نوع 2
• ناباروری
• کلسترول بالا
• بیماری کبد
• افزایش چربی
• آپنه خواب
• فشارخون بالا
• خونریزی غیر طبیعی رحم
• کبد چرب غیر الکلی
• سندرم متابولیک
• افسردگی و اضطراب

همچنین خطر ابتلا به سرطان آندومتر، فشار خون بالا بارداری، دیابت حاملگی، حمله قلبی و سقط جنین افزایش خواهد یافت.

تخمدان پلی کیستیک یا تنبلی تخمدان چه علائمی را به همراه دارد؟

در این بیماری علاوه بر این که کیست در تخمدان ایجاد می شود با علائم دیگری همچون موارد زیر همراه است:

• قاعدگی و پریود نامنظم
• افزایش سطح آندروژن
• افزایش استرس
• فشارخون بالا
• آپنه خواب
• مشکلات پوستی
• ناباروری
• آکنه، پوست چرب و شوره سر
• کلسترول و تری گلیسیرید بالا
• خستگی
• طاسی الگوی زنانه
• درد لگنی
• مقاومت به انسولین
• دیابت نوع 2
• افسردگی و اضطراب
• افزایش یا کاهش وزن
• کاهش میل جنسی
• رشد بیش از حد مو در بدن و صورت

نحوه تشخیص تخمدان پلی کیستیک به چه صورت است؟

هیچ آزمایش مشخصی برای این بیماری وجود ندارد، اما پزشک می‌تواند با توجه به مواردی مانند سابقه خانوادگی، معاینه فیزیکی، آزمایش خون جهت اندازه‌گیری سطح هورمون، کلسترول و گلوکز، وضعیت بیمار را ارزیابی کند.

گاهی ممکن است جهت بررسی رحم و تخمدان انجام سونوگرافی به بیماری پیشنهاد شود.

درمان تخمدان پلی کیستیک

درمانی برای این بیماری وجود ندارد، پزشک متخصص زنان و زایمان در کرج تنها جهت برطرف کردن علائم، درمانی برای بیمار در نظر می‌گیرد. چندین گزینه درمانی در نظر گرفته شده که به شرح زیر است:

درمان دارویی

مصرف قرص‌های جلوگیری از بارداری

مصرف این قرص‌ها می‌تواند به تنظیم هورمون‌ها و قاعدگی کمک کند.

مصرف داروهای مربوط به دیابت

این دارو برای همه بیماران تجویز نمی‌شود، تنها در صورت لزوم جهت کنترل دیابت تجویز خواهد شد.

مصرف داروهای باروری

در صورتی که بیمار قصد بارداری داشته باشد، ممکن است داروهای تحریک کننده فولیکول و هورمون لوتئین‌ساز را تجویز کند.

درمان جراحی

گزینه‌های جراحی که برای بیمار در نظر گرفته می‌شود به شرح زیر است:

حفاری تخمدان

سوراخ‌های ریزی در تخمدان ایجاد می‌شود که می‌‍تواند سطح آندروژن را کاهش دهد.

اوفورکتومی

یک یا دو تخمدان خارج می‌شود.

هیسترکتومی

در این جراحی بخشی از رحم یا کل رحم خارج می‌شود.

آسپیراسیون کیست

مایعات کیست خارج می‌شود.

کلام آخر

در صورتی که هر یک از علائم ذکر شده را در خود مشاهده کردید، حتما به پزشک مراجعه کنید تا درمانی برای شما انجام گیرد. متخصص زنان با آناتومی دستگاه تناسلی و اندام‌های جنسی خانم‌ها به‌خوبی آشنایی دارد و می‌تواند علاوه بر درمان بسیاری از بیماری‌های زنان، اقدامات زیبایی مربوط به زنان را از جمله لابیاپلاستی با لیزر، جوانسازی واژن با RF، سفید کردن واژن و درمان ترک شکم در بارداری را انجام دهد.