سرطان دهانه رحم، علل، علائم، تشخیص، درمان و جلوگیری (بخش دوم)

جلوگیری

با توجه به اینکه علت ابتلا به سرطان هنوز مشخص نیست نمی‌توان به صورت مشخص روش‌های جلوگیری ارائه کرد. ولی با توجه به عوامل خطر می‌توان تعدادی از اقداماتی که به کاهش شانس ابتلا به سرطان دهانه رحم کمک می‌کنند، معرفی کرد.

واکسن ویروس پاپیلومای انسانی (HPV)

ارتباط بین ایجاد سرطان دهانه رحم و برخی از انواع HPV روشن است. اگر همه زنان فعال از نظر جنسی برنامه‌های واکسیناسیون HPV فعلی را رعایت کند، واکسن می‌تواند فراوانی سرطان دهانه رحم را کاهش دهد.

رابطه جنسی ایمن و سرطان دهانه رحم

واکسن HPV فقط در برابر دو سویه HPV محافظت می‌کند. سایر سویه‌ها می‌توانند باعث سرطان دهانه رحم شوند. استفاده از کاندوم در هنگام رابطه جنسی به محافظت در برابر عفونت HPV کمک می‌کند.

غربالگری دهانه رحم

غربالگری منظم دهانه رحم ممکن است به فرد کمک کند تا علائم سرطان را تشخیص داده و با آن‌ها مقابله کند قبل از اینکه این بیماری بیش از حد گسترش یابد. غربالگری سرطان تغییرات سلول‌های دهانه رحم را نشان می‌دهد.

داشتن شرکای جنسی کمتر

هرچه شریک جنسی یک زن بیشتر باشد، خطر انتقال ویروس HPV بیشتر می‌شود. این می‌تواند خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم را افزایش دهد.

تاخیر در اولین رابطه جنسی

هر چه زن اولین رابطه جنسی  را در سن کمتری تجربه کند، خطر عفونت HPV بیشتر می‌شود. هرچه بیشتر او این کار را به تأخیر بیندازد، ریسک ابتلا کمتر می‌شود.

ترک سیگار

زنانی که سیگار می‌کشند نسبت به افرادی که سیگار نمی‌کشند با خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان دهانه رحم روبرو هستند.

تشخیص

آزمایش پاپ اسمیر می‌تواند به شناسایی علائم اولیه سرطان دهانه رحم کمک کند. تشخیص زودهنگام سرطان دهانه رحم میزان موفقیت درمان را افزایش می‌دهد.

برای تشخیص به موقع سرطان دهانه رحم پیشنهاد می‌شود موارد زیر انجام شود:

از ۲۱ تا ۲۹ سالگی:

افراد باید هر ۳ سال یکبار غربالگری سرطان دهانه رحم را انجام دهند.

از ۳۰ تا ۶۵ سال:

غربالگری سرطان دهانه رحم هر ۳ سال یکبار، یا غربالگری HPV هر ۵ سال یا غربالگری HPV و سرطان دهانه رحم هر ۵ سال

بیش از ۶۵ سال:

در صورتی‌که در گذشته غربالگری کافی انجام داده‌اند توصیه نمی‌شود، مگر اینکه در معرض خطر بالای سرطان دهانه رحم باشند.

افرادی که هیسترکتومی با برداشتن دهانه رحم انجام داده‌اند، نیازی به غربالگری ندارند، مگر اینکه در گذشته ضایعات پیش سرطانی یا سرطان دهانه رحم داشته باشند.

اینها توصیه‌های کلی غربالگری هستند، اما پزشک متخصص زنان در کرج می‌تواند به هر فرد در مورد نیازهای غربالگری خود با توجه به شرایط و وضعیت فرد، توصیه‌های مشخص‌تری کند.

تست پاپ اسمیر

در صورت داشتن هر کدام از علائم سرطان دهانه رحم (مانند خون ریزی غیر طبیعی واژن)، انجام تست پاپ اسمیر حتما توصیه می گردد. برای انجام تست پاپ اسمیر، ابتدا از سلول های دهانه رحم نمونه تهیه می شود و جهت شناسائی سلول های غیر طبیعی، نمونه به آزمایشگاه فرستاده می شود. به کمک تست پاپ اسمیر وجود سلول های غیر عادی و هر نوع تغییر سلولی که احتمال سرطان سرویکس را افزایش می دهد، تشخیص داده می شوند.

تست HPV Typing

 در این تست سلول‌های جمع‌آوری شده از دهانه رحم از نظر ابتلا به انواع تیپ‌های ویروس HPV و در نهایت سرطان دهانه رحم بررسی می‌شوند. این آزمایش می‌تواند قبل از روشن شدن هرگونه ناهنجاری در سلول‌های دهانه رحم، سویه‌های پرخطر HPV را در DNA سلول تشخیص دهد.

در صورت وجود علائم و نشانه‌های سرطان دهانه رحم، یا اگر در تست پاپ اسمیر سلول‌های غیر طبیعی مشخص شود، پزشک متخصص زنان و زایمان در کرج ممکن است بررسی‌های اضافی را توصیه کند.

این بررسی‌ها می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

کولپوسکوپی: این معاینه بصری واژن با استفاده از اسپکولوم و کولپوسکوپ، انجام شود.

معاینه تحت بیهوشی (EUA): پزشک می‌تواند واژن و دهانه رحم را دقیق‌تر بررسی کند.

بیوپسی: پزشک بخش کوچکی از بافت را تحت بیهوشی عمومی جهت بررسی بیشتر برمی‌دارد.

بیوپسی مخروط: پزشک یک قسمت کوچک و مخروطی شکل از بافت غیرطبیعی را از دهانه رحم برای معاینه خارج می‌کند.

LLETZ: دیاترمی با استفاده از حلقه سیم با جریان الکتریکی به حذف بافت غیر طبیعی کمک می‌کند. سپس پزشک بافت را برای بررسی به آزمایشگاه می‌فرستد.

آزمایش خون: شمارش سلول‌های خونی می‌تواند به تشخیص مشکلات کبدی یا کلیوی کمک کند.

سی تی اسکن: یک متخصص پزشکی ممکن است از مایع باریم برای نشان دادن هرگونه ناهنجاری سلولی استفاده کند.

MRI: انواع خاصی از MRI ممکن است بتوانند سرطان دهانه رحم را در مراحل اولیه تشخیص دهند.

سونوگرافی لگن: امواج صوتی با فرکانس بالا تصویری از ناحیه مورد نظر روی مانیتور ایجاد می‌کند و میتوان رشد غیر طبیعی سلول‌ها را مشاهده کرد.

چشم‌انداز

مرحله‌ای که در آن فرد مبتلا متوجه بیماری خود می‌شود تاثیر زیادی روی میزان موفقیت درمان دارد

شانس زنده ماندن وی را برای حداقل ۵ سال دیگر نشان دهد

درمان سرطان دهانه رحم

درمان سرطان دهانه رحم به عوامل مختلفی از جمله مرحله سرطان و وضعیت سلامتی فرد مبتلا بستگی دارد. جهت درمان سرطان دهانه رحم روش‌های جراحی، رادیوتراپی، شیمی درمانی و ترکیبی از هر سه روش می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد.

جراحی سرطان سرویکس

جراحی اصلی‌ترین درمان سرطان دهانه رحم در مراحل ابتدائی سرطان است. مقدار جراحی به اندازه بافت سرطانی، مرحله سرطانی و تمایل به باردار شدن فرد بستگی دارد و می‌تواند به صورت‌های زیر انجام گردد:

– جراحی جهت برداشتن بافت سرطانی سرویکس: در این روش فقط بخش سرطانی برداشته می‌شود اما بخش سالم سرویکس باقی می‌ماند بنابراین احتمال باردار شدن وجود دارد.

–جراحی جهت برداشتن سرویکس (trachelectomy): در این روش دهانه رحم و مقداری از بافت اطراف آن برداشته می‌شود. در این تکنیک رحم سالم باقی می‌ماند، بنابراین امکان باروری در آینده وجود خواهد داشت.

–جراحی جهت برداشتن رحم و سرویکس (هیسترکتومی): در مراحل اولیه سرطان سرویکس می‌توان با برداشتن رحم، سرویکس، بخشی از واژن و گره‌های لنفاوی اطراف آن، از انتشار سرطان پیشگیری نمود. در این روش به دلیل حذف رحم امکان باروری وجود ندارد.

رادیوتراپی

از پرتوهای پ پروتون و X-ray می‌توان برای از بین بردن سلول‌های سرطانی استفاده کرد. گاهی رادیوتراپی به همراه شیمی درمانی به عنوان درمان اولیه سرطان سرویکس توصیه می‌شود. همچنین اگر پس از جراحی، سرطان مجددا عود نماید (بازگشت سرطان) از رادیوتراپی جهت درمان سرطان دهانه رحم استفاده می‌شود. رادیوتراپی می‌تواند سبب یائسگی شود.

شیمی درمانی

در شیمی درمانی از داروهای شیمیایی برای از بین بردن سلول‌های سرطانی استفاده می‌شود. داروهای شیمی درمانی می‌توانند به صورت خوراکی، تزریقی و یا هر دو نوع باشند. استفاده از روش شیمی درمانی می‌تواند تاثیر رادیوتراپی را افزایش دهد و در مراحل پیشرفته بیماری، روش مناسبی جهت درمان سرطان می‌باشد.

درمان هدفمند

تکنیک درمان هدفمند موجب تضعیف سلول‌های سرطانی و در نهایت از بین رفتن آن‌ها می‌شود. درمان هدفمند معمولا به همراه شیمی درمانی بکار می‌رود و یک روش درمانی مناسب برای مراحل پیشرفته سرطان دهانه رحم می‌باشد.

ایمونوتراپی

در روش ایمونوتراپی از داروهائی استفاده می‌شود که می‌توانند به سلول‌های سرطانی حمله کنند و آن‌ها را از بین ببرند. گاهی سلول‌های سرطانی پروتئینی تولید می‌کنند که توسط سیستم ایمنی بدن قابل شناسائی نیستند، با کمک روش ایمونوتراپی سیستم ایمنی می‌تواند این پروتئین را شناسائی نماید. ایمونوتراپی به عنوان آخرین خط درمان سرطان دهانه رحم مورد استفاده قرار می‌گیرد.

درمان‌های حمایتی:

مراقبت‌های پزشکی انجام شده توسط خانواده و پزشک فرد مبتلا به سرطان سرویکس، سبب بهبود کیفیت زندگی و افزایش طول عمر فرد مبتلا می‌شود.