یائسگی زودرس،یائسگی نابههنگام و نارسایی اولیه تخمدان چیست؟
یائسگی نابههنگام (Premature menopause) و یائسگی زودرس(Early menopause) شرایطی هستند، که در آن خانم، در سنی کمتر از حد معمول یائسه میشود. هر دو این شرایط میتواند منجر به ناتوانی زنان در باردار شدن شود. اگر هیچ دلیل پزشکی یا جراحی واضحی برای یائسگی زودرس وجود نداشته باشد، به آن نارسایی اولیه تخمدان (POI) میگویند. (به نارسایی اولیه تخمدان، نارسایی زودرس تخمدان نیز گفته میشود.)
یائسگی چیست؟
یائسگی مرحلهای از زندگی زن است که در آن قاعدگی به پایان میرسد. معمولا یائسگی طبیعی زمانی اتفاق میافتد، که یک زن در اوایل دهه ۵۰ زندگی قرار دارد. این یک بخش طبیعی از روند زندگی است، و به این معنی است که زن دیگر نمیتواند باردار شود. یائسگی طبیعی سه مرحله دارد:
قبل از یائسگی:
در این مرحله تخمدانها شروع به تولید هورمونهای کمتری میکنند، و باعث نوسان سطوح استروژن و پروژسترون و همچنین کاهش تستوسترون میشود. این مرحله با شروع یائسگی متوقف میشود. علائم یائسگی معمولا در این زمان شروع میشود و اغلب میتواند سختترین مرحله باشد.
یائسگی:
در این مرحله قاعدگی زن متوقف میشود. تخمدانها دیگر تخمک آزاد نمیکنند و سطح استروژن بسیار پایین میآید. زمانی که زنی به مدت ۱۲ ماه متوالی پریود نشده باشد، یائسه شده است. با این حال، مهم است که اطمینان حاصل شود که عدم پریود به دلیل دیگری (مانند عملکرد غیرطبیعی تیروئید یا استفاده از قرصهای ضد بارداری) نیست.
پس از یائسگی:
در این دوره علائمی مانند گرگرفتگی، ممکن است شروع به محو شدن کنند، در عین حال امکان دارد در بسیاری از زنان برای یک دهه یا بیشتر ادامه یابد.
زنان معمولاً در چه سنی یائسه میشوند؟
زنان معمولاً در اوایل دهه ۵۰ زندگی خود یائسگی طبیعی را پشت سر میگذارند. میانگین سنی بین ۵۱ تا ۵۲ سال است.
تفاوت بین یائسگی نابههنگام و یائسگی زودرس چیست؟
تفاوت بین یائسگی نابههنگام و یائسگی زودرس در زمان وقوع آن است. یائسگی نابههنگام ،قبل از ۴۰ سالگی زن اتفاق میافتد. یائسگی زودرس زمانی است که زن قبل از ۴۵ سالگی یائسه میشود.
بسیاری از علل یائسگی نابههنگام نیز میتوانند مانند علل یائسگی زودرس باشند. این دو نوع یائسگی نیز علائم مشابهی دارند.
یائسگی نابههنگام، یائسگی زودرس و نارسایی اولیه تخمدان چقدر شایع است؟
یائسگی نابههنگام در ۱ درصد از زنان زیر ۴۰ سال اتفاق میافتد. اما یائسگی زودرس که در زنان زیر ۴۵ سال رخ میدهد، در حدود ۵ درصد از زنان دیده میشود.
چه چیزی باعث یائسگی نابههنگام (Premature Menopause) میشود؟
یائسگی نابههنگام میتواند ناشی از یک بیماری یا یک درمان خاص باشد، یا ممکن است علت شناخته شدهای نداشته باشد و به صورت خودبهخودی رخ دهد. عوامل احتمالی که میتوانند باعث یائسگی نابههنگام شوند عبارتند از:
_ انجام عمل جراحی که تخمدانها را خارج میکند
_ سیگاری بودن
_ انجام عمل جراحی برای برداشتن رحم (هیسترکتومی)
_ عوارض جانبی شیمی درمانی یا پرتودرمانی
_ داشتن سابقه خانوادگی یائسگی در سنین پایین
_ داشتن شرایط پزشکی خاص، از جمله: ناهنجاریهای کروموزومی (X شکننده، سندرم ترنر)
_ بیماریهای خود ایمنی (مانند آرتریت روماتوئید، بیماری التهابی روده)
_ اچآیوی و ایدز
_داشتن عفونتهای خاص، از جمله اوریون
علائم یائسگی نابههنگام ، یائسگی زودرس و نارسایی زودرس تخمدان چیست؟
زنان ممکن است چند سال قبل از آخرین دوره قاعدگی، سیکلهای قاعدگی نامنظم داشته باشند. اگر چرخههای شما نامنظم است، باید با پزشک متخصص زنان و زایمان در کرج صحبت کنید تا دلایل احتمالی را بررسی کند. علائم یائسگی نابههنگام و زودرس شامل بسیاری از علائم یائسگی معمولی است. این علائم میتواند شامل موارد زیر باشد:
_ گرگرفتگی (پخش شدن گرمای ناگهانی در بدن)
_ تعریق شبانه و یا عرق سرد
_خشکی واژن؛ ناراحتی در حین رابطه جنسی
_ فوریتهای ادراری (نیاز شدید به دفع بیشتر ادرار)
_ بیشتر عفونتهای دستگاه ادراری (یا علائم بدون عفونت)
_ بی خوابی
_ تغییرات عاطفی(تحریک پذیری، نوسانات خلقی، افسردگی خفیف، تشدید اضطراب)
_ خشکی پوست، خشکی چشم یا خشکی دهان
_ حساسیت سینه
_ تپش قلب
_ سردرد
_ درد مفاصل و عضلات
_ تغییر در میل جنسی
_ مشکل در تمرکز، ضعف حافظه (اغلب موقتی)
_ افزایش وزن
_ ریزش یا نازک شدن مو
خطرات یائسگی نابههنگام و نارسایی اولیه تخمدان چیست؟
از دست دادن استروژن در سنین پایینتر، با افزایش خطر ابتلا به مشکلات مختلف پزشکی همراه است. این خطرات عبارتند از:
_ مرگ زود هنگام (کاهش طول عمر)
_ بیماریهای عصبی مختلف (از جمله افزایش خطر زوال عقل)
_ اختلال عملکرد جنسی
_ بیماری قلبی
_ اختلالات خلقی
_ پوکی استخوان
تشخیص و آزمایشات
یائسگی نابههنگام، یائسگی زودرس و نارسایی اولیه تخمدان چگونه تشخیص داده میشود؟
اگر قبل از ۴۰ سالگی علائم یائسگی را تجربه کنید، پزشک متخصص زنان و زایمان در کرج چندین آزمایش انجام میدهد و سؤالاتی را برای کمک به تشخیص یائسگی نابههنگام یا زودرس میپرسد. این تستها میتواند شامل موارد زیر باشد:
- سوال در مورد منظم بودن دورههای قاعدگی شما
- بحث در مورد سابقه خانوادگی یائسگی در سنین پایین
- آزمایش سطوح هورمونی (استروژن و گنادوتروپین)
زنانی که به مدت ۱۲ ماه متوالی قاعدگی نداشتهاند و هیچ دارویی مصرف نمیکنند که باعث توقف قاعدگی شود، ممکن است یائسه شده باشند.
مدیریت و درمان
یائسگی نابههنگام و نارسایی اولیه تخمدان چگونه درمان میشود؟
مدیریت این بیماری بسته به اینکه چرا یائسگی زودتر از حد طبیعی شروع شده است، میتواند متفاوت باشد. با توجه به خطرات مرتبط با یائسگی زودرس، درمان جایگزین هورمونی (HRT) به طور معمول به همه زنان مبتلا به یائسگی نابههنگام یا نارسایی اولیه تخمدان توصیه میشود، مگر اینکه دلیل قانع کنندهای وجود داشته باشد که نمیتوان از آن استفاده کرد. سردرگمیهای زیادی در مورد بیخطر بودن درمانهای هورمونی وجود دارد، اما بسیاری از خطرات هورمون درمانی که برای یائسگی طبیعی استفاده میشود، برای زنانی که یائسگی زودرس دارند، صدق نمیکند. مهم است که مزایا و معایب هورمون درمانی را با پزشک متخصص زنان و زایمان در کرج در میان بگذارید.
آیا پس از تشخیص یائسگی نابههنگام، یائسگی زودرس یا نارسایی اولیه تخمدان، باز هم میتوان باردار شد؟
تا زمانی که تخمدانها با جراحی برداشته نشده باشند، تشخیص یائسگی در یک زن کمتر از ۴۵ سال در مقابل نارسایی اولیه تخمدان (POI) دشوار است. زنان مبتلا به POI ممکن است، تخمکگذاری متناوب داشته باشند که ممکن است با خونریزی قاعدگی همراه باشد یا نباشد. سایر زنان ممکن است بتوانند از طریق لقاح آزمایشگاهی و با اهدای تخمک باردار شوند. همکاری با یک متخصص باروری برای بررسی گزینهها بسیار مهم است.
بسته به اینکه آیا علاقهای به بچه دار شدن در آینده دارید، گزینههای موجود برای شما متفاوت است. در برخی موارد، ممکن است باروری بازیابی شود و بارداری امکانپذیر شود. (فناوری کمک باروری (ART)، از جمله لقاح آزمایشگاهی (IVF) ممکن است در نظر گرفته شود).
اگر حین درمان جایگزین هورمونی، نمیخواهید باردار شوید، پزشک متخصص زنان و زایمان در کرج در مورد گزینههای پیشگیری از بارداری با شما صحبت خواهد کرد.
در مورد علل احتمالی یائسگی نابههنگام یا زودرس و سوالات خود در مورد باروری با متخصص زنان و زایمان در کرج صحبت کنید.
اطلاعات تماس
ساعت حضور
صفحات اجتماعی
دیدگاه خود را ثبت کنید
تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟در گفتگو ها شرکت کنید.